Europejska grupa ds. płodności wzywa do ograniczenia liczby dawców nasienia

Jak podaje MIT Technology Review (https://www.technologyreview.com/2026/07/10/1140289/sperm-donors-need-limits-says-a-european-fertility-group/), europejska organizacja ds. płodności domaga się zaostrzenia przepisów ograniczających liczbę dzieci poczętych za pomocą nasienia jednego dawcy. Inicjatywa ta jest odpowiedzią na rosnące obawy dotyczące etycznych, społecznych i psychologicznych skutków niekontrolowanego rozmnażania się za pośrednictwem niewielu dawców.

Tło i obecna sytuacja W wielu krajach europejskich dawstwo nasienia jest ugruntowaną metodą pomagającą parom pragnącym mieć dzieci. Regulacje jednak znacznie się różnią: podczas gdy niektóre państwa ustalają jasne limity liczby potomstwa przypadającego na jednego dawcy, w innych prawie nie ma ograniczeń. Skutkuje to tym, że pojedynczy dawca może mieć w wyjątkowych przypadkach dziesiątki, a nawet setki genetycznych potomków. Przykładem jest przypadek Tiesa van der Meera, 47-letniego mężczyzny urodzonego w Holandii. Nie wie, ile ma przyrodniego rodzeństwa, ponieważ klinika, która wykorzystywała jego nasienie, po zmianie prawa w 2004 roku zniszczyła wszystkie zapisy dotyczące anonimowych dawców. Takie przypadki uwidaczniają problem braku przejrzystości i limitów.

Dlaczego ograniczenie jest ważne Europejska grupa ds. płodności podkreśla, że ograniczenie liczby potomstwa na dawce nie tylko rozwiązuje kwestie etyczne, ale także zmniejsza ryzyko medyczne i społeczne. Zbyt wielu genetycznych przyrodnich rodzeństwa w jednym regionie zwiększa ryzyko niezamierzonego kazirodztwa i może powodować obciążenia psychiczne dla dzieci oraz ich rodzin. Ponadto brak przejrzystości utrudnia identyfikację krewnych genetycznych, co może być problematyczne w przypadku chorób dziedzicznych lub nagłych sytuacji medycznych. Grupa domaga się więc wiążących limitów oraz lepszej dokumentacji, która zapewni również dostęp do informacji dla potomstwa.

Wyzwania technologiczne i regulacyjne Wprowadzenie takich ograniczeń wymaga skoordynowanej współpracy między klinikami, rządami i instytucjami międzynarodowymi. Nowoczesne bazy danych i technologie blockchain mogą pomóc w bezpiecznym i przejrzystym zarządzaniu danymi dawców, nie narażając niepotrzebnie anonimowości. W tym kontekście istotna jest także rola sztucznej inteligencji: algorytmy mogą wspierać rozpoznawanie pokrewieństwa genetycznego i monitorowanie przestrzegania limitów. Jednocześnie należy ściśle przestrzegać zasad ochrony danych i standardów etycznych.

Perspektywy Apel europejskiej grupy ds. płodności może doprowadzić do harmonizacji przepisów w Europie. Już teraz niektóre kraje, takie jak Niemcy czy Francja, wprowadzają surowsze kontrole i limity. Umowa na poziomie europejskim nie tylko wzmocni prawa potomstwa, ale także zwiększy zaufanie do procedur medycyny reprodukcyjnej. Debata na temat ograniczeń dla dawców nasienia jest częścią szerszego dyskursu o etycznych wyzwaniach nowoczesnych biotechnologii i ich wpływie na społeczeństwo. Kluczowa pozostaje równowaga między postępem medycznym, prawami jednostki a odpowiedzialnością społeczną.

---

Źródła: - MIT Technology Review: https://www.technologyreview.com/2026/07/10/1140289/sperm-donors-need-limits-says-a-european-fertility-group/